چند مشکل رفتاری در کودکان که نباید آن ها را نادیده بگیرید!

همۀ بچه­ها رفتارهای برون ریزانه دارند. این یک حقیقت است. اما تعدادی مشکل رفتاری وجود دارد که نباید از آنها چشم بپوشید و لازم است بدانید که چگونه سریعاً به آنها خاتمه دهید.از کج خلقی ها و پریشانی ها گرفته تا مخالفت ورزی های کلی، این رفتارها طبیعی اند. طبیعتاً آنها بخشی از فرایند رشد به شمار می­روند. اما چگونه متوجه شوید که رفتار کودکتان جای نگرانی دارد یا خیر؟

در اینجا به چند مشکل رفتاری که ظاهرا مهم به نظر نمی رسند اشاره می کنیم که شما باید در جستجوی سرنخ هایی از آنها باشید و بدانید که چگونه آنها را در همان اوایل ظهور از بین ببرید.

وقتی صحبت می کنید، در حرف شما می پرند!

کودک شما ممکن است به طرز شگفت آوری هیجانزده باشد تا چیزهایی را برایتان تعریف کند یا سوالاتی را ازتان بپرسد، اما اینکه به آنجا اجازه دهید به میان حرف شما بپرند به آنان یاد نمی دهد که چطور حق دیگران را در نظر بگیرند یا وقتی شما مشغول هستید چطور سر خود را گرم کنند. دکتر روانشناس جری ویکاف نویسندۀ همکار در کتاب «هدایت فرزندتان از نه به بله» می گوید: در نتیجۀ این واکنش، آنها تصور می کنند این حق را دارند که هر زمانی توجه دیگران را به خود جلب کنند و توانایی تحمل ناکامی را نخواهند داشت.

دفعۀ بعدی که خواستید یک تماس تلفنی برقرار کنید یا به دیدن دوست تان بروید، به کودکتان بگویید که لازم است آرام باشد و حواس شما را پرت نکند. سپس آنها را به یک فعالیت مشغول سازید یا اجازه دهید با یک اسباب بازی خاص که آن را دور از دسترس­اش قرار داده بودید، بازی کنند. اگر زمانی که مشغول صحبت بودید آنها بازوی تان را کشیدند، به یک صندلی یا پلکان اشاره کنید و با ملایمت از آنها بخواهید آنجا بنشینند و صبر کنند تا کار شما تمام شود. پس از آن، به آنها بگویید که نمی توانند با مزاحمت در کار دیگران، به خواستۀ خودشان برسند.

توجه داشته باشید که اگر این رفتارها در او کاهش نیافتند، حتماً با یک مشاور کودک در این باره صحبت کنید.

مشکلات کودکان که والدین باید آن ها را بشناسند

بازی های بسیار خشن

شما می دانید که وقتی کودکتان یکی از همبازی هایش را می زند، باید مداخله کنید اما خاطرتان باشد که نباید از رفتارهای پرخاشگرانۀ ظریف تر مثل هل دادن برادرش یا نیشگون گرفتن از دوستش بگذرید. دکتر مایکل بوربا می گوید: اگر شما مداخله نکنید، رفتار خشن می تواند در سال های بعدی به یک عادت پایدار تبدیل شود. به علاوه، این پیام را می رساند که آسیب رساندن به سایرین، رفتاری قابل پذیرش است.

با رفتار پرخاشگرانه در لحظه مقابله کنید. کودکتان را به کناری بکشید و به او بگویید: این درد داره جانی! تو چه احساسی داشتی اگه اون با تو این کار رو می کرد؟ به آنان اجازه دهید تا بفهمند که هر رفتاری که باعث صدمه به دیگری بشود، غیر قابل پذیرش است. اگر آنها مجدداً این کار را تکرار کردند، قرار بازی را کنسل کنید.

پرخاشگری و کج خلقی

رفتار پرخاشگرایانۀ کودک شما ممکن است به این شکل باشد که وقتی از انجام تکالیف ناامید است، کتاب ریاضی را پرتاب کند. یا اینکه وقتی از مسئلۀ دیگری عصبانی است آشکارا به خواهر یا برادرش مشت بزند.برخی از بچه ها به این دلیل پرخاشگر می شوند که نمی دانند چگونه احساسات خود را به شیوه ای مناسب از نظر اجتماعی مدیریت کنند. برخی دیگر کمال گرا هستند و هربار که همه چیز آنطور که آنها برنامه ریزی کرده اند پیش نمی رود، از کوره در می روند.

رفتار پرخاشگرانه برای کودکان نوپا و پیش دبستانی طبیعی است. اما پرخاشگری باید به مرور زمان با رشد کودک شما و کسب مهارت های جدید کاهش یابد و اگر اینطور نبود، شما نباید به سادگی از این پرخاش ها گذر کنید.برای هر اقدام پرخاشگرانه ای از جانب فرزندتان، به او پیامدی فوری نشان دهید. مثلاً یکی از امتیازاتش را از او بگیرید یا اگر به کسی آسیب رسانده است، به او کمک کنید تا جبران یا دلجویی کند. اگر پرخاشگری با گذشت زمان بهتر نشد، لازم است از یک روانشناسی کودک کمک بگیرید.کج خلقی نیز بیشتر در کودکان نوپا و پیش دبستانی دیده می شود. اما اگر به سرعت به آن رسیدگی نشود می تواند به سنین مدرسه نیز راه پیدا کند.به فرزندان خود بیاموزید که با پا زدن، جیغ زدن یا انداختن خود روی زمین، آن چیزی را که می خواهند به دست نمی آورند. همچنین مهم است که راه‌های بهتر و مؤثرتری برای بیان نیازها و برآورده کردن آن نیازها به آنها نشان دهید.

وانمود کردن به اینکه صدای شما را نمی شنوند!

اگر از فرزندتان دو، سه یا حتی چهار بار بخواهید که کاری را تمایلی به آن ندارند، انجام دهند (مثل سوار ماشین شدن یا جمع کردن اسباب بازی ها) این پیام را به آنها می رسانید که اشکالی ندارد که به شما بی توجهی کنند و اینکه این آنها هستند –نه شما- که امر می کنند. دکتر روانشناس کوین لمان می گوید: یادآوری دوباره و دوباره به فرزندتان فقط به آنها یاد می دهد که به جای اینکه به اولین درخواست توجه کنند، منتظر یادآوری بعدی بمانند. اگر شما اجازه دهید که رفتار آنان تداوم یابد، این احتمال وجود دارد که فرزندتان لجباز یا کنترل گر بشود.

مشکلات کودکان که والدین باید آن ها را بشناسند

به جای اینکه از وسط اتاق با کودکتان صحبت کنید، به سمت او بروید و مستقیماً خواستۀ خود را به آنها بگویید. مطمئن شوید که در این زمان هردوی شما تماس چشمی دارید و آنها درخواست شما را به خوبی شنیده اند. چنانچه به درخواست تان عمل نکردند، یک پیامد را برای رفتارشان در نظر بگیرید.

رفتارهای جزئی غیرمحترمانه

ممکن است فکرش را هم نکنید که بچه­ها تا پیش از سن نوجوانی بخواهند برایتان پشت چشم نازک کنند یا با تن صدای تندی با شما صحبت کنند، اما رفتار گستاخانه اغلب از همان زمانی شروع می شود که کودک پیش دبستانی شما ادای بچه های بزرگ تر از خودش را درمی­آورد. آنها این کار را انجام می دهند تا واکنش والدین را بسنجند. دکتر بوربا می گوید: بعضی از والدین این رفتار را نادیده می گیرند چرا که فکر می کنند این یک دورۀ گذرا است. اما اگر با این رفتار مقابله نکنید، ناگهان به خودتان می آیید و متوجه می شوید با کودکی رو به رو هستید که کلاس سوم است و رفتار غیرمحترمانه دارد و به سختی می تواند دوست پیدا کند یا دوستانش را حفظ نماید.

کودک خود را از این رفتار آگاه سازید. برای مثال به آنها بگویید: «وقتی به این شکل چشمات رو از من بر می­گردونی، به نظر میاد که از حرف های من خوشت نمیاد.» هدف ما این نیست که باعث ایجاد احساس بدی در فرزندتان شوید، بلکه می خواهیم به او نشان دهید که رفتار یا لحن صحبت اش چگونه به نظر می­رسد. یا برای مثال، اگر فرزندتان شما را با نامی غیرمحترمانه صدا می کند، قاطعانه و آرام با او در مورد استفاده از کلمات محبت آمیز صحبت کنید و روشن کنید که به آنها اجازۀ استفاده از چنین کلامی را نخواهید داد.

بزرگ نمایی واقعیت

هر چند این موضوع که فرزندتان به شما می گوید رختخوابش را مرتب کرده در حالی که در واقع تنها پتو را روی آن کشیده، به نظر مشکل بزرگی نمی آید، اما مهم است که با هر نوع عدم صداقتی مقابله کنید. دکتر ویکاف می­گوید: دروغگویی می تواند به فرایندی خودکار در کودکان تبدیل شود اگر که:

  • آنها بیاموزند دروغ راه آسانی برای بهتر به نظر رسیدن یا اجتناب از انجام کار است
  • بفهمند دروغگویی راهی برای دوری از تنبیه شدن است.

وقتی فرزندتان دروغ کوچکی می گوید، کنار آنها بنشینید و شفاف سازی کنید. اجازه دهید آنها بدانند که اگر حقیقت را نگویند، مردم دیگر سخنان شان را باور نخواهند کرد. همچنین انگیزۀ آنان را از دروغگویی بررسی کنید تا مطمئن شوید که از این طریق به اهداف شان نرسند. برای مثال، اگر کودکتان می گوید که دندان هایش را مسواک زده در حالی که این کار را نکرده، او را مقابل آینه بازگردانید تا مسواک بزند.افزون بر این، توجه داشته باشید که سه دلیل اصلی برای دروغگویی کودکان وجود دارد: دریافت توجه، دوری از دردسر و داشتن احساس بهتر دربارۀ خودشان. تشخیص علت دروغگویی می­تواند به شما کمک کند تا بهترین اقدام را در برابر آن انجام دهید و جلوی گسترش این صفت را در آنها بگیرید.

زمانی که متوجه دروغ فرزندتان شده اید، از او بپرسید: این چیزیه که واقعاً اتفاق افتاد یا تو دلت می خواست این اتفاق بیفته؟ به کودکتان پیامد دروغگویی را گوشزد کنید. با وضع قوانینی در خانه مانند «همیشه راستش را بگو» بر اهمیت صداقت تاکید کنید.وقتی کودکتان راست می گوید، او را تشویق کنید. مخصوصاً وقتی که آن حقیقت می توانست کودک را در دردسر بیاندازد. چیزی شبیه این جملات بگویید: من واقعا بهت افتخار می کنم که صادقانه بهم گفتی که با وجود اینکه منعت کرده بودم، اون تکۀ کیک رو خوردی. من همچنان بازی های ویدئویی رو برای امروز غدغن می کنم ولی چون راستش رو گفتی، فردا منعت نمی کنم و بهت اجازۀ بازی ویدئویی رو می دم.

مخالفت ورزی یا لجبازی

مدیریت مخالفت ورزی کودکان مشکل سختی است؛ چه کودک شما وقتی از او می خواهید اسباب بازی هایش را از روی زمین جمع کند، به تان بی محلی می کند و چه وقتی به او می گویید از کوبیدن اسباب بازی اش به زمین دست بردارد، «نه» می­آورد. زمانی که کودک شما مخالفت می ورزد، از یک عبارت «وقتی …. آنگاه» استفاده کنید. مثلا بگویید: وقتی اسباب بازی هاتو جمع کنی، اون وقت می تونی به تماشای تلویزیون بشینی.

اگر فرزندتان موافقت نکرد، پیامد را به او یادآور شوید. با تداوم این عمل، کودک شما می آموزد که همان ابتدا که درخواست تان را گفتید، به آن گوش فرادهد.

ناله کردن (نق زدن)

ناله کردن یا به اصطلاح نق زدن می تواند یک عادت بد باشد، به خصوص اگر به فرزند شما کمک کند تا به آنچه می خواهد برسد. جلوگیری از ناله کردن قبل از اینکه به مشکل بزرگتری تبدیل شود بسیار مهم است.

اولین اقدام خوب نادیده گرفتنِ هدفمند است. به کودک خود نشان دهید که ناله کردن باعث نمی شود نظر خود را تغییر دهید. هنگامی که آنها رفتاری به جز ناله کردن انجام می دهند، حتماً توجه مثبت نشان دهید تا شیوۀ تربیتی تان به مشکل نخورد.علاوه بر این، راه های مناسب تری را برای مقابله با احساسات ناخوشایند مانند ناامیدی به فرزندتان بیاموزید. به آن‌ها نشان دهید که گفتن «ناراحتم که امروز نمی‌تونیم به زمین بازی بریم»، نتایج بسیار بهتری برای آنان به بار می آورد تا ناله‌کردن مکرر در مورد اینکه چقدر ناعادلانه است که به خاطر رعد و برق آنها را به زمین بازی نمی­برید.

مشکلات کودکان که والدین باید آن ها را بشناسند

رفتار تکانشی

کودکان خردسال از نظر جسمی تکانشی عمل می­کنند، بنابراین اینکه یک کودک 4 ساله به دیگران ضربه می زند، غیرعادی نیست. کودکان بزرگتر به احتمال زیاد به صورت کلامی تکانشی هستند، به این معنی که ممکن است اظهارات ناخوشایندی را که احساسات افراد را جریحه دار می کند، بیان کنند.

کارهای زیادی وجود دارد که می توانید برای آموزش مهارت های کنترل تکانه به کودک خود انجام دهید. یک راه ساده برای کاهش رفتار تکانشی این است که هر بار که کودک قبل از اقدام یا صحبت اش فکر می کند، تحسین­اش کنید. مثلاً بگویید: «کار خیلی خوبی کردی که امروز وقتی عصبانی بودی، با کلماتت نشونش دادی» یا «این انتخاب خوبی بود که وقتی عصبانی بودی از اون جا بیرون اومدی».

مهارت های کنترل خشم و مهارت های خود انضباطی را نیز به آنها آموزش دهید. به دست آوردن کنترل بر احساسات به کودک شما کمک می کند تا رفتارش را نیز کنترل کند و بدین ترتیب تا حدی می توانید از رشد رفتارهای تکانشگرانۀ در او در آینده جلوگیری کنید.

سخن پایانی

معمولاً مشکلات رفتاری کودک به بهترین وجه با شفقت­ورزی در کنار راهبردهای انضباطی منسجم حل می شود. اما اگر مشکلات رفتاری آنها در پاسخ به راهبردهای شما کاهش نیافت، یا رفتار فرزندتان شروع به ایجاد اختلال در تحصیل و یا روابطش با همسالان نمود، با یک متخصص سلامت روان یا در موارد خفیف تر با پزشک عمومی فرزندتان یا با مراجعه به کلینیک روانشناسی در مورد آن صحبت کنید تا امکان وجود هر گونه مشکل اساسی رشدی، ناتوانی یادگیری یا عارضه های پزشکی یا روانشناختی را رد کنید.

منابع: با تلخیص و ادغام

https://www.parents.com

www.verywellmind.com

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 0 میانگین: 0]