اختلال هویت جنسی GID یا دیسفوریای جنسیتی زمانی رخ میدهد که جنسیتی که با آن همذات پنداری میکنید با جنسیتی که در آغاز تولد برایتان تعیین شده، تضاد پیدا میکند و سبب رنج شدید شما میشود. برای مثال، ممکن است شخصی با بدن پسر به دنیا آمده باشد، اما احساس کند که دختر است (یا برعکس) و این تفاوت باعث ناراحتیاش شود. این وضعیت بیماری نیست و پیشوند «اختلال» تنها به دلیل امکان حمایت بیمه از درمانهای همسوسازی این افراد به کار میرود.
در این محتوا در مورد اختلال هویت جنسی، علایم، علت و روشهای درمان آن بیشتر میخوانیم.
فهرست محتوا
- اختلال هویت جنسی چیست؟
- علایم و تشخیص GID
- اختلال هویت جنسی در کودکان
- عوارض و پیامدهای اختلال هویت جنسی
- علل دیسفوریای جنسیتی
- درمان GID
- درمان اختلال هویت جنسیتی در نوجوانان
اختلال هویت جنسی چیست؟
GID یا دیسفوریا یا ملال جنسیتی به حالتی گفته میشود که در آن فرد نسبت به جنسیت بیولوژیکی خود (جنسی که در زمان تولد به او اختصاص داده شده) یا هویت جنسی که جامعه به او تحمیل کرده، احساس نارضایتی دارد؛ زیرا احساس میکند جنسیت بیولوژیکی و هویت جنسی او با هم یکی نیستند.
به زبان ساده، ملال جنسیتی یعنی وقتی کسی از جنسیتی که با آن به دنیا آمده راضی نیست و احساس میکند هویت درونیاش جنسیتی متضاد دارد. مثلا بدنش پسر است اما خودش را دختر میداند (یا برعکس) و این موضوع باعث ناراحتی شدید او میشود.
این ناراحتی یا نارضایتی ممکن است آنقدر شدید باشد که منجر به افسردگی و اضطراب شود.
هویت جنسی چیست؟
هویت جنسی به احساس ما از اینکه چه جنسی (زن/مرد/سایر) هستیم و چگونه خودمان را توصیف میکنیم، اشاره دارد. برخی افراد احساس میکنند هویت جنسیتیشان با جنسیت زیستی آنها متفاوت است. برای مثال، برخی افراد ممکن است واژن و سینههای «زنانه» داشته باشند، اما احساس زنانگی نکنند و خود را به عنوان «مرد» به رسمیت بشناسند.
علایم و تشخیص اختلال هویت جنسی
چنانچه شما ۶ ماه یا بیشتر است که رنج یا مشکلاتی پایدار با جنسیت تعیینشده خود دارید، مبتلا به اختلال هویت جنسی هستید.
دقت کنید که عبارت اختلال هویت جنسی تنها به دلیل امکان حمایت بیمه از این افراد ایجاد شده و دیسفوریا به هیچ عنوان یک بیماری روانی نیست.
در کودکان، علایم اختلال هویت جنسی شامل حداقل ۶ مورد از آیتمهای زیر است:
- پافشاری یا میلی قوی نسبت به جنسیتی دارد که از جنسیت معینشده در آغاز تولدش متفاوت است
- خواهان پوشیدن لباسهای جنسیتی است که با آن همذاتپنداری میکند
- دوستان دارای جنسیت مطلوبش را قویا ترجیح میدهد
- اسباب بازیها، فعالیتها و بازیهای را که معمولا توسط جنسیتی که با آن همانندسازی کرده انجام میشود، ترجیح میدهد.
- در هنگام بازیها یا تخیلات، برای نقشهای فراجنسیتی برتری قایل است.
- از اسباب بازیها، بازیها و فعالیتهای مردانه یا زنانه که با هویت جنسی او همخوان نیستند، اجتناب میکند.
- نفرتی عمیق از اندام تناسلیی که با آن متولد شده دارد.
- تمایل شدیدی به داشتن ویژگیهای جنسیِ جنس دیگر، مانند سینههای زنانه یا آلت تناسلی مردانه، دارد.
در نوجوانان و بزرگسالان، تشخیص نیازمند دست کم دو مورد از ویژگیهای زیر است:
- جنسیت آنها با اطمینان با ویژگیهای جسمیشان مطابقت ندارند
- تمایل شدید به خلاص شدن از اندام تناسلی و سایر ویژگیهای جنسی خود دارند
- میل فراوان به داشتن ویژگیهای جنسیتی که با آن همذات پنداری میکنند، دارند
- نیاز شدید به داشتن جنسیت متفاوت دارند
- تمایل فراوان به این موضوع دارند که با او مانند فردی از جنسیتی متفاوت رفتار شود
- اعتقاد راسخ به اینکه احساسات و واکنشهای آنها با در نظر داشتن جنسیت ادراک شدهشان، معمول و عادی است
- ممکن است با لباس جنسیتی که به آن معتقد هستند، در جامعه ظاهر شوند.
اختلال هویت جنسی در کودکان
کودکان از دو سالگی میتوانند رفتارهای فرا جنسیتی نشان دهند. با اینحال، همه آنها احساس دیسفوریای جنسیتی را تا نوجوانی و بزرگسالی ادامه نخواهند داد. کودکانی که دیدگاه محکمی درباره اشتباه بودن جنسیت خود ابراز میکنند، با احتمال بیشتری در بزرگسالی خواهان تغییر جنسیت میشوند؛ مانند پسربچهای که با تحکم میگوید: «من دختر هستم».
اگر والد هستید و به دنبال مشاوره اختلال جنسیتی، ابتدا این محتوا را بخوانید:
متخصصان توصیه میکنند که اجازه دهید کودک کسی باشد که هست و در صورت نیاز حتما به سراغ کمک تخصصی مانند مشاوره کودک بروید.
مطالعات نشان میدهند که اگر اختلال هویت جنسی به دوره بلوغ برسد، احتمالا تا بزرگسالی باقی میماند. برای این افراد، احساس درونی جنسیتشان یک انتخاب نیست، بلکه «واقعیت» آنهاست و در این باره به حمایت اجتماعی و تخصصی نیاز دارند.
برای دریافت مشاوره آنلاین کلیک کنید
عوارض و پیامدهای جندر دیسفوریا
دیسفوریا یا GID، بیماری نیست. اما رنج ناشی از آن ممکن است با مشکلات سلامت روان همچون اضطراب، اسکیزوفرنی، افسردگی، اختلال سومصرف مواد، اختلالات خوردن و تلاش برای خودکشی ارتباط داشته باشد. برخی برآوردها نشان میدهند که از هر ۱۰ فرد مبتلا به ملال جنسیتی، ۷ نفر در طول زندگی خود تشخیص حداقل یک بیماری روانی را دریافت خواهند کرد.
علت اختلال هویت جنسیتی
علل زیادی برای اختلال هویت جنسی وجود دارد، اما هیچ کدام ثابت نشده اند. ژنتیک، تاثیرات هورمونی در دوران رشد طی بارداری و عوامل محیطی همگی ممکن است در این امر دخیل باشند.
برای مثال، قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی خاص قبل از تولد، با اختلالاتی در رشد طبیعی تعیین جنسیت پیش از تولد همراه است.
درمان اختلال هویت جنسی
هدف از درمان، تغییر نحوه احساس افراد درباره جنسیت خود نیست. در مقابل درمان به برطرف کردن رنج و دیگر آسیبهای هیجانی فرد میپردازد. به همین دلیل، به این درمانها، روشهای همسانسازی گفته میشود. یعنی آمادگی برای همسوکردن بدن با روان یا برعکس (کاملا بر اساس نیاز و خواست شخص مراجع).
متخصصان کلینیک روانشناسی شامل یک تیم چندرشتهای هستند که ارزیابیهای مداوم، درمان، حمایت و مشاوره ارائه میدهند، از جمله:
-
حمایت روانشناختی، مانند مشاوره اختلال جنسیتی
-
هورموندرمانی متناسب با جنسیت مورد نظر (هورموندرمانی جنس مخالف)
-
مشاوره روانپزشکی برای تایید نهایی و ارائه نامه به مراجع قضایی جهت تایید دیسفوریا
- ارجاع به مراکز پزشکی معتبر برای شروع جراحی
درمانهای اختلال هویت جنسی شامل موارد زیر است:
-
مسدود کنندههای بلوغ:
این روش، شامل هورمونهایی است که تغییرات جسمانی در دوره بلوغ را سرکوب میکنند. برای مثال، برای فردی که جنسیت تعیین شدهاش زن است، این مسدودکنندهها جلوی رشد سینههای او را میگیرند.
-
هورمونها:
نوجوانان یا بزرگسالان ممکن است هورمونهای جنسی استروژن یا تستسترون را برای رشد ویژگیهای جنسیتی که با آن همذاتپنداری دارند دریافت کنند.
درباره خطرات درازمدت هورموندرمانی متناسب با جنسیت تا حدی عدم قطعیت وجود دارد. خطرات احتمالی و اهمیت انجام منظم آزمایشهای خون تحت نظر پزشک عمومی عبارتند از:
-
لخته شدن خون
-
سنگ کیسه صفرا
-
افزایش وزن
-
آکنه
-
دیسلیپیدمی (سطوح غیرطبیعی چربی در خون)
-
افزایش آنزیمهای کبدی
-
پلیسیتمی (افزایش غلظت گلبولهای قرمز خون)
-
ریزش مو یا طاسی با الگوی آندروژنی
اگر هورمونها را از طریق اینترنت یا منابع غیرمجاز تهیه کنید، خطرات دیگری نیز وجود دارد. بهشدت توصیه میشود از این کار خودداری کنید.
هورموندرمانی طولانیمدت ممکن است در نهایت منجر به ناباروری شود، حتی اگر درمان متوقف شود. پزشک عمومی میتواند درباره ذخیره گامت (سلولهای جنسی) به شما مشاوره دهد. این فرایند شامل برداشت و نگهداری تخمک یا اسپرم برای استفاده در آینده است.
-
-
جراحی:
برخی افراد پس از یک سال درمان هورمونی، جراحی تغییر جنسیت یا تایید جنسیت ادراکشده انجام میدهند. این معمولا عملیات تغییر جنسیت نامیده میشود. متخصصان، جراحی را تنها پس از ۱۸ سالگی و بعد از اینکه شخص به مدت دو سال با جنسیت مطلوب خود زندگی کرد، پیشنهاد میکنند.
درمان اختلال هویت جنسیتی در نوجوانان
سردرگمی درباره هویت در نوجوانی طبیعی است. بنابراین درباره نارضایتی جنسیتی نباید عجله کرد. بهتر است ابتدا با مشاوره نوجوان گفتگو کنید تا از میل به تغییر جنسیت اطمینان حاصل شود. حمایت خانواده در این مرحله بسیار مهم است. اگر ناراحتی شدید و ادامهدار باشد، بررسی تخصصی پزشکی ضروری است. هدف اصلی حفظ سلامت روان نوجوان است، بنابراین به جای نادیده گرفتن این احساسات، حتما او را نزد تراپیست ببرید. درمان اختلال هویت جنسیتی در نوجوانان در صورت تایید دیسفوریا، مشابه روند بزرگسالی است که بالاتر ذکر کردیم.
فرم مشاوره اولیه رایگان سها کلینیک
زندگی بعد از تغییر جنسیت
چه فقط هورموندرمانی انجام داده باشید و چه آن را با جراحی ترکیب کرده باشید، هدف این است که دیگر دچار دیسفوریای جنسیتی نباشید و با هویت خود احساس سازگاری کنید.
نیازهای سلامتی شما بعد از تغییر جنسیت، مانند سایر افراد است، با چند استثنا:
- لازم است سطح هورمونهای شما بهصورت مادامالعمر توسط پزشک عمومی پایش شود.
- باید به اپتومتریست (بیناییسنج) و دندانپزشک خود اطلاع دهید که تحت هورموندرمانی هستید، زیرا ممکن است بر روند درمانهای شما تاثیر بگذارد.
- ممکن است به دلیل تغییر نام در پرونده پزشکی، برای برخی غربالگریها بهصورت خودکار فراخوان نشوید. از کلینیک بخواهید حتما شما را برای غربالگریهای لازم مطلع کند.
سوالات متداول
جندر دیسفوریا چیست؟
حالتی است که فرد از تفاوت بین جنسیت بدنی و احساس درونی خود از جنسیتش دچار ناراحتی و رنج میشود. اختلال هویت جنسیتی بیماری نیست. دلیل وجود این نام در طبقه اختلالات روان، تسهیل بهرهمندی این افراد از خدمات بیمه جهت انجام هورمون تراپی، جراحیها و سایر روشهای همسانسازی جنسیت است.
علت اختلال هویت جنسیتی چیست؟
علت میتواند شامل ژنتیک، شرایط محیطی دوران بارداری یا ترکیبی از این دو باشد.
از کجا مشاوره هویت جنستی دریافت کنم؟
سهاکلینیک با آغوشی گرم، همدلانه و تخصص محور، پذیرای مراجعین آنلاین دچار دیسفوریای جنسیتی است. برای رزرو نوبت، با ما تماس بگیرید: 02193111094.
در باکس پرسش و پاسخ در انتهای این صفحه می توانید سوالات خود را با درمانگران مجموعه “سها کلینیک” در میان بگذارید و در کمترین زمان ممکن جواب سوالات خود را توسط درمانگران و پزشکان متخصص دریافت کنید.
منابع
