انحرافات جنسی تخیلات یا رفتارهای جنسیی هستند که با مقاربت جنسی معمولی و رایج، فرق دارند. انحرافات میتوانند شامل تمایلات غیرمعمول نسبت به انسان یا اشیای بیجان باشند. در این مقاله میخوانیم انحراف جنسی یعنی چه ، چه علایمی دارد و درمان مشاوره جنسی را برای این وضعیت از کجا میتوان دریافت کرد.
انحرافات جنسی چیست؟
انحراف جنسی (Paraphilia) یا پارافیلیا از کلمات یونانی پارا به معنی «فرا» و فیلیا به معنای «دوست یا عشق» تشکیل میشود. در واقع اگر بخواهیم ساده بگوییم که انحراف جنسی یعنی چه ، یعنی عشقی «فراتر از نرمال». نابهنجاری های جنسی به طور خاص با عنوان تخیلات یا رفتارهای جنسی مکرر و شدیدی تعریف میشود که شامل انسانها یا اشیای بیجان هستند.
رایج ترین انحرافات عبارتند از:
- عورت نمایی : نمایش دادن اندام تناسلی خود به افرادی که انتظار آن را ندارند
- فتیشیسم یا یادگار پرستی : علاقه به اشیای بی جان (مانند پوشک، کفش، جوراب ساق بلند)
- مالش دوستی : لمس بدن افرادی که موافق این امر نیستند
- مازوخیسم یا آزارخواهی : تمایل به رنج یا تحقیر خود
- پدوفیلیا یا بچه دوستی : تمایل به لمس یا مقاربت با کودکان زیر سن بلوغ
- سادیسم جنسی یا آزارگری : میل به ایجاد درد یا تحقیر در دیگران
- مبدل پوشی : علاقه به پوشیدن لباس های جنس مخالف
- نظارهگری : تماشای مخفیانه افراد برهنه یا مشغول فعالیتهای جنسی
آیا پارافیلیا اختلال روانی است؟
بر اساس کتاب راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5)، یک نابهنجاری جنسی، تا زمانی که به آسیب مدیریتنشدنی یا صدمه به خود یا دیگران منجر نشود، اختلال روانی محسوب نمیشود. در صورت صدمه به خود یا دیگران، میتوان آنها را اختلال در نظر گرفت.
خیلی از افراد دچار انحرافات جنسی به خوبی از فتیشهای خود برای تقویت لذت زناشویی استفاده میکنند؛ برای مثال مردی که فتیش کفش دارد (با کفش تحریک جنسی میشود)، ترجیح میدهد همسرش در زمان سکس کفش پاشنه بلند بپوشد و همسرش نیز با این مساله مشکلی ندارد. در این حالت، این اختلال نیست.
اما سایر افراد به پارافیلیاهایی دچارند که به نقض غیراخلاقی مرزها منجر میشود؛ برای مثال، فردی ممکن است علاقهمند به نمایش آلت جنسی خود در مکانهای عمومی باشد. در مجموع، یک پارافیلیا در صورتی اختلال است که:
- احساس رنج شخصی و اجتماعی برای فرد بیاورد
- میل جنسی فرد سبب صدمه جسمی یا آسیب روانشناختی به دیگران شود
- فرد به رفتارهای جنسی با کسانی وارد شود که رضایت ندارند یا نمیتوانند رضایت دهند (به سن بلوغ نرسیدهاند یا ناتوانی ذهنی دارند)
سلامت جنسی قابل دستیابی است.
با دریافت راهنمایی علمی، محرمانه و بدون قضاوت از مشاور جنسی، انحرافات جنسی خود را درمان کنید.
انواع انحراف جنسی چیست؟
اختلالات پارافیلیک مشخصی وجود دارد. در ادامه به شرح کوتاهی آنها میپردازیم:
فتیشیسم
شخص دچار فتیشیسم، برانگیختگی جنسی شدید و مکرری را از بخشهای غیرجنسی بدن (مثل پاشنه پا) یا اشیای بی جان تجربه میکند. فتیشیسم میتواند بیضرر باشد. این موضوع تنها زمانی اختلال محسوب میشود که سبب رنج شخصی چشمگیر یا آسیب به دیگران شود و به مدت دست کم 6 ماه طول بکشد. برخی فتیشهای رایج عبارتند از لباس زیر، پاها، بند چرمی و پلاستیک.
مالش دوستی
فرد مبتلا به اختلال مالش دوستی، با مالیدن اندام تناسلی خود به دیگرانِ ناراضی، برانگیخته میشود. این یک نوع نادر از انحرافات جنسی است. پژوهشها هنوز در این باره در حال انجام است. بر اساس DSM-5، برای تشخیص اختلال مالش دوستی، فرد باید میلی شدید و مکرر را نسبت به مالیدن آلت تناسلی خود (برای کسب لذت جنسی) به دیگران ناراضی داشته باشد. این وضعیت باید به مدت دستکم 6 ماه طول بکشد. لازم است مالش دوستی سبب اختلال یا رنجی چشمگیر شود یا فرد بر اساس این میل دست به عمل بزند.
سادیسم جنسی
سادیسم جنسی شامل وارد کردن درد جسمی یا روانشناختی به یک شخص دیگر برای رسیدن به رضایت جنسی است. تمایزگذاری بین اختلال سادیسم جنسی و رفتار جنسی سادیستیک مهم است. رفتارهای جنسی آزارگرانه خفیف که بین دو بزرگسال راضی رخ میدهد، نرمال است. در اختلال سادیستیک، امیال جنسی آزارگرانه به مدت دستکم 6 ماه به طول میانجامد، سبب رنج یا اختلالی چشمگیر میشود یا فرد با اشخاص ناراضی بر اساس آن امیال عمل میکند.
عورت نمایی
در حال خواندن مقاله انحرافات جنسی چیست ، هستید. افراد دچار اختلال عورت نمایی، با نشان دادن اندام تناسلی خود به شخص از همه جا بیخبر، برانگیختگی شدید جنسی را تجربه میکند. آنها ممکن است به دنبال این امیال، دچار رنج شخصی شوند و نتوانند کارکرد درست خود را حفظ کنند. یا احتمالا بر اساس این امیال با اشخاص ناراضی عمل کنند. از سویی دیگر، اگر به سادگی مایلید اندام جنسی خود را با هدف تحریک جنسی به شریک راضی خود نشان دهید، این یک اختلال پارافیلیک نیست.
پدوفیلیک یا بچه بازی
پدوفیلی یا بچه بازی به معنای داشتن کشش جنسی نسبت به کودکان است. شخص دچار پدوفیلی میل، رفتار یا خیالپردازی شدید و مکرری را نسبت به کودکان نابالغ تجربه میکند. این وضعیت باید دست کم به مدت 6 ماه تداوم یابد. یک بخش اساسی این وضعیت، رنج یا اختلال قابل توجهی است که در شخص ایجاد میشود. مهم است توجه داشته باشید که عملکردن بر اساس کشش جنسی به کودکان، جرم محسوب میشود.
مازوخیسم جنسی
مازوخیسم جنسی یکی از زیرشاخههای انحراف جنسی چیست ؟ مازوخیسم، عکس سادیسم است. در اینجا، فرد از کتک خوردن، تحقیرشدن یا مورد بدرفتاری بودن، هیجان و لذت جنسی را تجربه میکند. آسفیکسیوفیلی، میل به محدودکردن تنفس خود حین فعالیت جنسی است. این مورد گاهی نوع فرعی مازوخیسم جنسی در نظر گرفته میشود.
نظارهگری
اختلال نظاره گری به معنای تمایلی شدید و مکرر به نظاره کردن افرادی ناآگاه است که برهنه، در حال درآوردن لباس یا انجام فعالیت جنسی هستند. اختلال نظاره گری، باعث رنجی شدید میشود و میتواند توانایی فرد را در حفظ عملکرد روزمره مختل کند. این وضعیت در مردان بیش از زنان شایع است.
مبدلپوشی یا ترنسوستیک
مبتلایان به این وضعیت، با پوشیدن لباس جنس مخالف تحریک جنسی میشوند. برای اینکه این وضع را اختلال در نظر بگیریم، امیال یا رفتارها باید مکرر و قوی باشند و به مدت دست کم 6 ماه تجربه شوند. افراد مبدل پوش الزاما دچار اختلال نیستند. شخص دچار مبدل پوشی رنج شدید یا اختلال در عملکرد را تجربه میکند.
انحرافات جنسی محدود به موارد بالا نیستند. علایق جنسی افراد گسترده و متنوع اند. بنابراین، ممکن است انحرافاتی وجود داشته باشند که هنوز به رسمیت شناخته نشدهاند.
علل انحراف جنسی چیست؟
دلیل دقیق اختلالات پارافیلیک ناشناخته است. با این حال، احتمالا ترکیبی از عوامل زیستی عصبی، بین فردی و پردازش شناختی در این عارضه ها نقش داشته باشند.
عوامل ژنتیکی نیز در این زمینه دخیل اند. یک مطالعه اخیر با تمرکز بر انتقالدهنده های عصبی اختلالات پارافیلیک، به شواهدی پی برد که نشان میدهد دوپامین مرکزی نقش کلیدی در بروز اختلالات پارافیلیک و اخلال عمومی در تنظیم آگاهانه رفتار دارد. نتایج این مطالعه افزایش سطح سروتونین و نوراپی نفرین را با کاهش غلظت DOPAC در نمونههای ادرار آزمودنیهای دچار پارافیلیا نشان داد.
به علاوه، برخی از پارافیلیاها ممکن است با سابقه شخصی ترومای کودکی جنسی همراه باشند.
تشخیص و ارزیابی پارافیلیا چگونه است؟
از آنجایی که پارافیلیا قبلا با نام انحراف یا ناهنجاری جنسی شناخته میشد و عواقب قانوی داشت، افراد داوطلبانه برای درمان مراجعه نمیکردند. به هر حال، در موارد مراجعه به روانشناس یا پزشک، باید توجه ویژهای به استفاده از سوالات بازپاسخ شود. لازم است متخصص از ارایه هرگونه قضاوت یا نظر شخصی در طول مصاحبه دوری کند و البته به علایم قابل مشاهده بدرفتاری هشیار باشد.
روانپزشک یا روانشناس، طی مصاحبه نشانگان انحرافات جنسی را از DSM-5 چک میکند. سایر ابزارهای ارزیابی میتواند شامل انجام آزمایشها، آزمونها و تصویربرداری باشد. آزمایش ها عبارت است از اندازه گیری کارکرد تیرویید، قند خون، هورمون های تستوسترون، استروژن، پرولاکتین و هورمون محرک فولیکول.
تشخیص افتراقی
اختلالات جنسی زیر نباید با انحرافات جنسی اشتباه گرفته شوند. لازم است متخصص سلامت روان، موارد زیر را در تشخیص افتراقی بررسی کند:
- اختلالات کارکرد جنسی
- اختلال هویت جنسی
- اعتیاد جنسی
- اختلالات جنسی اجباری غیر انحرافی
- مشکلات روانشناختی (ترس از صمیمیت، تعهد و … )
- سایر اختلالات روانپزشکی مانند اختلال وسواسی جبری، دوقطبی و اسکیزوفرنی
- عارضههایی مانند سومصرف مواد، ناتوانی عقلی و زوال عقل
درمان انحرافات جنسی چیست؟
اگر فردی با ناهنجاری جنسی مشکلساز به مطب مراجعه کند، ابتدا برای کمک به کشف منشا ناهنجاری و ارتباط آن با علایم فعلی مراجع، یک پیشینهی جنسی گسترده از وی جمع آوری میشود. این به مراجع اجازه میدهد تا به کنترل بیشتری بر رفتار خود دست یابد.
برای مثال، مراجع مردی بود که نمیتوانست رابطه جنسی برقرار کند، مگر اینکه همسرش لباس خدمتکار فرانسوی میپوشید. در ابتدا همسرش با این کار مشکلی نداشت، اما به مرور احساس میکرد که تحت کنترل این روند درآمده. والدین این مرد فاش کردند که مادرش فرانسوی بوده و اگرچه خدمتکار خانه نبود، به معاشقه با مردان علاقه داشت. مراجع ادعا کرد که لهجه فرانسوی مادرش به راحتی مردان را اغوا میکرد و او شاهد این تعاملات بود.
در مرحلهای از فرایند درمان انحرافات جنسی ، مراجعان باید بر سوالات سختی تامل کنند: آیا آنها میتوانند با حقیقتِ مخرببودن ناهنجاری جنسی در زندگیشان مواجه شوند؟ چقدر به درمان متعهد هستند؟ چقدر میخواهند بر ناهنجاری خود کنترل داشته باشند؟ برای بدست آوردن این کنترل آماده چه چیزهایی هستند؟ آنها تصمیم دشواری بین نجات خود و خانوادهشان و به خطر انداختن همه چیز به خاطر ادامه دادن به ناهنجاری جنسی خود بر دوش دارند.
با این حال، گاهی اوقات، تنها چیزی که در درمان مورد نیاز است، توافق یا مذاکره از سوی زوج در مورد نحوه استفاده از انحرافات جنسی در رابطه است. برای مثال، پس از اینکه زنی، همسرش را در حالتی دید که پیراهن محبوب زنانه او را پوشیده بود (مبدلپوشی)، تصمیم گرفتند با همدیگر برای خرید لباس بروند. زوج دیگری پس از مذاکره با یکدیگر تصمیم گرفتند هر چند وقت یکبار طبق ناهنجاری جنسی خود رابطه برقرار کنند.
مشاوره خانواده و سلامت جنسی میتواند خانواده شما را از انحرافات جنسی نجات دهد. مشاوره سلامت جنسی را حتماً از مرکز مشاوره جنسی معتبر دریافت کنید.
روان درمانی و دارو
پژوهش ها نشان میدهد که دارو همراه با روان درمانی مداوم در درمان ناهنجاری جنسی موثرتر است. مهارکننده های خاص بازجذب سروتونین (SSRIs) ممکن است در مدیریت انواع رفتارهای جنسی وسواسی-اجباری موفق عمل کنند. بسیاری از متخصصان مشاوره روانشناسی و تراپیستهای جنسی که پدوفیلی را درمان میکنند، دریافته اند که برخی داروها برای مهار تستوسترون، سودبخش است و عوارض جانبی محدودی دارد. بنابراین، درمان در دسترس و ممکن است.
برای تکمیل فرم ارزیابی رایگان و رزرو جلسه روی عبارت کلینیک روانشناسی سها کلیک کنید.
سوالات متداول درباره اختلالات پارافیلیک
انحرافات جنسی چیست؟
پاسخ به سوال انحراف جنسی یعنی چه این است: رفتارهای جنسی فراتر از نرمال که میتوانند باعث رنج شخص یا صدمه فیزیکی و روانی به دیگران شوند. برای مثال، پدوفیلی یا بچه بازی یک انحراف جنسی است.
آیا انحرافات جنسی درمان دارند؟
بله، در صورتیکه شما یا عزیزتان از پارافیلیا رنج میبرید، درمان انحرافات جنسی ممکن است. مشاوره آنلاین، علمی و محرمانه با مشاور جنسی و خانواده به درمان وضعیت کمک زیادی میکند.
چطور میتوانم از متخصصین سهاکلینیک وقت بگیرم؟
برای رزرو وقت درمان پارافیلیا یا انحرافات جنسی در مرکز مشاوره جنسی سها با شمارهها زیر در واتساپ یا تلگرام در ارتباط باشید یا تماس بگیرید: 09198791784 و 02193111094
منابع
psychologytoday – ncbi – verywellmind
